PIC 16F84 İLE
7 LED İLE DİJİTAL SAAT
İnsan beyni yapısı itibariyle çok yoğun bilgi
işleme makinesidir ama
bunu gerçekleştirirken hızlı olaylardaki
değişimlerin algılanması
sırasında boşlukları doldurarak bir
süreklilik yaratır. Buna bir örnek
olarak sinema tekniğini
verebiliriz. Sinema filminde resimler
saniyede 24 kere değişen durağan
karelerdir ama biz beynimizin
bu eşsiz araları yumuşatma ve algılama
özelliği sayesinde tek tek
anlık kareler yerine olayı bir bütünün
hereketli resmi olarak algılarız.
Buna POV-Persistence Of Vision yani
Görüntünün sürmesi denilmektedir.
POV elektronikte çokça faydalanılan bir özelliktir.
Bilgisayar
monitörleri,televizyonlar,kayar yazı sistemleri ve
multiplex yani
çoğullamalı gösterge sistemleri hep insan beyninin bu
algılama
düzeltmesinden faydalanır. Bu teknik sayesinde örneğin
7
segmanlı çoğullamalı(multiplex) göstergelerde her 7 segman
gösterge için bir 7 segman sürücü entegresi kullanmak yerine
bir
adet sürücü entegre ile istediğiniz kadar 7 segman gösterge
sürme
olanağı vardır.
POV saat sisteminin nasıl çalıştığını daha iyi
anlayabilmek için
öncelikle 7 segman çogullamalı bir gösterge
sisteminin nasıl
çalıştığına bakalım. Böyle bir gösterge sistemi bir
adet sürücü ve
göstergelerin ortak anod veya katodlarını açıp kapayan
her
göstergeye ait birer transistörden oluşur. Sürücü entegresine
önce
ilk göstergenin bilgisi gelir daha sonra ilk göstergenin ortak
uç
transistörü aktif hale getirilir böylece ilk göstergede bilgi
görünür
ama bu arada diğer göstergeler sönüktür. Bu bilgi ilk
göstergede
belirli bir süre yani 5 gösterge varsa en fazla 4
milisaniye yanık
olarak kalır.Daha sonra ilk gösterge söner ve
sürücüye ikinci
göstergenin bilgisi gelir, bu gösterge de 4 milisaniye
yanık
kaldıktan sonra sistem üçüncü gösterge ile devam eder.
Bu sekans tüm göstergeler için tamamlandıktan sonra herşey
baştan
başlar. Beynimiz POV sayesinde bu yanıp sönmeleri
bir bütün olarak
algılar ve bilgiyi tüm göstergelerde bir bütün
olarak görürüz. 4ms
rakamını 20 ms / 5 gösterge bölümünden
elde ederiz buradaki 20
milisaneye (50Hz) yani saniyede
25 devirlik period değişimine
karşılık gelmektedir ki bu sinema
örneğindeki 24 kare / saniye
değerinin elde edilişidir.
Eğer daha yavaş bir tarama frekansı
kullanılırsa göz bilgiyi
titreşimli olarak algılamaya başlar yani
artık beyni aldatamıyoruz
demektir. 50 hzlik bir frekansa karşılık
gelen bu değere raster
yani tarama frekansı denir.
POV saat devremiz bu özellikten sonuna kadar
yararlanarak
dot matrix yöntemini 7 adet led'le rakamları havada
oluşturarak
kullanır. Ne demek istediğimi aşagıdaki resimden daha
net
görebilirsiniz.
Resmin üzerine tıklayarak daha büyük görebilisiniz
Sistem 7 ledli devrenin bir pil motoru üzerine
oturtulup döndürülmesi
yöntemiyle raster etkisi
yaratılır.
Devreden görüleceği gibi sistem oldukça basittir.
Reed röle bir index
belirleyici olarak görev yapar. Motor sistemi
üzerine konacak bir, iki
veya üç adet mıknatıs karşısına geldiğinde
saat bilgisi oluşmaya
başlar bu sayede gösterimin hep aynı yerden
başlaması sağlanır.
Mıknatıs sayısı arttırıldıkça rakamlar daha
daralır, azaldıkça rakam
araları açılır. En ideali iki adet mıknatısı
birbirlerinin karşısında yani
aralarındaki açı 180 derece olacak
şekilde koymaktır bu sayede
her iki yanda aynı rakamlar
görülür.
Devrenin gerçekleştirilmesi kolay mekaniği ise
nispeten daha çok emek ister.
devreyi gerçekleştirdikten sonra bir pil
motorunun mili üzerine monte
edin motorun üstüne bir veya denemeylede
bulacağınız sayıda mıknatısı
eşit açı aralıkla yerleştirin, devre
üzerinde ki reed rölenin bu mıknatıslar
tarafından aktive edileceği
noktayı ayarlayın ve kablolar içinde,
dönerken devreye voltaj
gelmesini sağlayacak fırça sistemini kurun.
Bu söylediklerim zor gibi
gözükebilir ama yapılması çok zevkli ve
sonuç çok şaşırtıcı olacaktır.
Yapıma örnek olarak yazı sonunda
verdiğim bitmiş örneklerin
resimlerinden de yararlanabilirsiniz.
Karşılaşabileceğiniz en zor
yapım sorunu kabloların hareketli
sistemde dışarı alınmasıdır. Ayar
düğmelerini dışarı almaya uğraşmayın
sisteme enerji verdiğinizde saat
12:00 den başlar, daha sonra motorun
enerjisini kesin devrede voltaj
kalsın ve tuşlarla istediğiniz değeri
12:00'dan sayarak girin hata
yaptıysanız motoru çalıştırın hatayı görün
ve motoru durdurup
düzeltin. Bu sayede motor milini şase için ,
+5 voltuda tek fırça ile
taşıyarak minimum mekanikle sisteme besleme
götürebilirsiniz. Motor
devri ve mıknatıs konumları ile oynayarak deneyler
yapmanızı salık
veririm, bundan çok hoşlanacağınıza eminim.
Pic için gerekli hex dosyasını saat.zip içinde bulabilirsiniz.
KAYNAK : http://www21.brinkster.com/serkansah